Wszystko, co musisz wiedzieć, jeśli chcesz skorzystać z programu „Czyste Powietrze”
31 marca ruszył nabór wniosków w nowej odsłonie „Czystego Powietrza”. Zgłoszenia do programu finansowanego ze źródeł krajowych i unijnych przyjmowane są do końca 2030 roku. Ze względu na uchwały antysmogowe obowiązujące w większości Polski, ale i rosnące ceny ekologicznych urządzeń grzewczych, warto jednak wymienić źródło ciepła jak najszybciej. Dowiedz się, co zmieniło się w programie „Czyste Powietrze” i sprawdź, czy możesz ubiegać się o dofinansowanie z budżetu wynoszącego aż 10 mld zł.
Kto może ubiegać się o dofinansowanie w ramach „Czystego Powietrza”?
Z programu może skorzystać właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego, lub lokalu wydzielonego w nim lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą (własność od co najmniej 3 lat). Jeśli te warunki są spełnione, należy przyjrzeć się progom dochodowym. To od nich zależą rodzaje dofinansowania na wymianę starego, nieekologicznego źródła ciepła.
Rodzaje dofinansowania i progi dochodowe
W ramach programu można starać się o dofinansowanie, którego poziom jest uzależniony od sytuacji dochodowej wnioskodawcy.
Na co można przeznaczyć pieniądze z „Czystego Powietrza”?
Nowy, zreformowany program antysmogowy ma skutecznie walczyć z ubóstwem energetycznym. Tym razem skupiono się jednak także na tym, aby uniknąć nadużyć, przez które wstrzymano poprzednią jego poprzednią edycję. Jego twórcom zależy na tym, aby mogły z dofinansowania skorzystać wszystkie osoby, które chcą poprawić standard energetyczny domu. A ponieważ cel ten można osiągnąć na kilka sposobów, dlatego też środki z programu można przeznaczyć m.in. na:
- wymianę kotła węglowego na nowoczesne źródło ciepła
- ocieplenie ścian, stropów i dachów budynku
- wymianę okien i drzwi
- montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja)
- instalację pomp ciepła, paneli fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych
- modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.
To, jak wysoką dotację otrzyma beneficjent programu, zależy od jego poziomu dochodów i zakresu wykonywanych prac.
Co nowego w programie „Czyste Powietrze”?
W najnowszej edycji programu „Czyste Powietrze” wprowadzono kilka zmian. Najważniejsze z nich to:
Podniesienie progów dochodowych przy podwyższonym i najwyższym progu wsparcia
Konieczność wykonania audytu energetycznego, którego celem jest sprawdzenie standardu energetycznego domu, przed i po realizacji inwestycji
Objęcie dofinansowaniem wyłącznie urządzeń i materiałów z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM)
Operatorzy lokalni świadczą bezpłatne wparcie beneficjentom od podjęcia decyzji o przyznaniu dofinansowania po rozliczenie inwestycji. Ich udział jest obowiązkowy w przypadku inwestycji najwyższego poziomu oraz prefinansowaniu. W pozostałych przypadkach korzystanie z pomocy doradcy jest opcjonalne.
Dotacją nie zostały objęte kotły gazowe.
W nowej edycji programu „Czyste Powietrze” wprowadzono limity kosztów kwalifikowanych. Określają one maksymalne stawki na poszczególne elementy inwestycji (w tym limity dotacji jednostkowych na m2 powierzchni ocieplenia).
Dotację będzie można otrzymać tylko na jeden budynek. We wniosku należy udowodnić, że jest się jego właścicielem lub współwłaścicielem co najmniej od trzech lat.
Wprowadzone zmiany mają sprawić, że dotacje przyznane w ramach programu „Czyste Powietrze” trafią do osób, które najbardziej ich potrzebują. Ministra klimatu – Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała także, że przełożą się one na większą transparentność i uproszczenie procedur. Najważniejszym celem programu „Czyste Powietrze” jest oczywiście realna poprawa jakości powietrza na terenie Polski.
Gdzie składać wniosek o dotację z programu „Czyste Powietrze”?
Należy pamiętać, że przed rozpoczęciem inwestycji trzeba sprawdzić standard energetyczny domu. Audyt energetyczny musi przeprowadzić osoba wpisana do rejestru Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Kolejną rzeczą, o której trzeba pamiętać, to że w przypadku prefinansowania i najwyższego poziomu dofinansowania, należy współpracować z operatorem. W innych sytuacjach wniosek można złożyć samodzielnie. Można to zrobić za pośrednictwem strony gov.pl, w gminnym punkcie konsultacyjnym odpowiednim dla miejsca zamieszkania (to, czy dana gmina ma podpisane porozumienie z WFOŚIGW można sprawdzić na stronie programu „Czyste Powietrze”) lub w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) – osobiście lub drogą pocztową. Wnioski o dofinansowanie w ramach programu „Czyste Powietrze” rozpatrywane są do 60 dni.
Warto wiedzieć
Dofinansowanie można łączyć z innymi programami, jeśli dotyczą innego zakresu inwestycji. Na inne elementy modernizacji niż te sfinansowane z Czystego Powietrza można uzyskać środki np. z programów „Mój Prąd” lub „Stop Smog”.
Osoby o zarobkach przekraczających kwotę 135 tys. zł rocznie, mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Maksymalna kwota, którą można dzięki niej odliczyć, to 53 tys. zł.
Można samemu wybrać wykonawcę inwestycji, ale musi on spełniać standardy programu.
Koszt sporządzenia audytu energetycznego i świadectwa charakterystyki energetycznej po wykonaniu inwestycji może zostać pokryty kwotą dofinansowania do 1 600 zł.
Na stronie programu „Czyste Powietrze” dostępne są przydatne narzędzia wspomagające, np. kalkulator grubości izolacji, ale też lista audytorów energetycznych i poradniki dla beneficjenta.
Więcej informacji na temat „Czystego Powietrza” można uzyskać w dokumentach, które załączyliśmy poniżej, gminnych punktach konsultacyjno‐informacyjnych, na stronach internetowych programu i WFOŚiGW. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące dofinansowania, dostępne są też na stronie: Nowy program Czyste Powietrze – nabór od 31 marca 2025 r.
Pełny tekst, a także załączniki do ustawy można znaleźć na stronie: Dokumenty obowiązujące.
